(Điền đầy đủ thông tin để đăng ký)
Họ và tên *
Số điện thoại *

Để học piano một cách hiệu quả  (14:13 | 15/10/2013)

1.     Các bước chuẩn bị để học đàn piano

-         Chọn tác phẩm

-         Sử dụng bút chì, giấy và gôm là một cách để ghi nhớ và hòan thành mục tiêu mỗi ngày trong việc luyện tập.

-         Luôn luôn phải sử dụng từ điển các thuật ngữ âm nhạc.

2.     Làm việc không có đàn

-         Pianist nổi tiếng người Hungari – Andor Foldes đã khuyên học sinh nên đọc kỹ bản nhạc ít nhất 2 lần trước khi bắt đầu tập bản nhạc mới. Lý do l để hình dung một cách tổng quát về bản nhạc, không như khi bắt đầu tập luyện với đàn, ta dễ bị chi phối bởi các yếu tố khác và không thể hình dung ra giai điệu chẳng hạn. Một số học sinh có thể gặp khó khăn với việc tập luyện một tác phẩm mới nếu không được nghe trước (bản đánh mẫu của tác phẩm). Tuy nhiên, việc đọc tác phẩm trước bằng mắt có thể tạo ra một khởi đầu tốt với việc hình dung được giai điệu, sự tăng giảm của âm thanh và cách “chạm” phím thế nào…

3.     Làm việc với đàn:

-         Sau khi đọc bản nhạc bằng mắt, học sinh nên chia một tác phẩm mới trước khi học thành từng đoạn, tùy thuộc vào độ khó của bài mà có thể chia dài hoặc ngắn khác nhau. Việc phân chia tác phẩm tùy thuộc vào trình độ của học sinh, từng đoạn dài ngắn, liên tục hoặc ngắt quãng  hoàn toàn tùy thuộc vào quyết định và “tay nghề” của học sinh. Mục đích của việc phân chia này là để giảm thiểu số lỗi tối đa khi tập. Hãy biến việc này trở thành thói quen trước bất kỳ tác phẩm mới nào.

-         Sắp xếp số ngón tay. Học sinh hãy luôn thử số ngón tay được ghi trong tác phẩm đầu tiên; sau đó, nếu thấy không thích hợp thì có thể thử sáng tạo một chút số ngón tay của riêng mình, đảm bảo nó thực sự thích hợp và thoải mái cho đôi tay. Đối với những tác phẩm dài, không cần thiết đặt số ngón tay cho từng đoạn nhỏ. Tuy nhiên, luôn nhớ kiểm tra thật kỹ số ngón tay thích hợp trước khi tập luyện.

-         Học sinh nên bắt đầu tập một cách chậm rãi, chú ý đến việc điều khiển các ngón tay. Có thể không tập quá một ô nhịp nếu ô nhịp đó khó hay thậm chí tập nửa ô nhịp, hay chắc rằng mình thực hiện đúng với yêu cầu của tác phẩm. Tập 2 tay thật nhuần nhuyễn. Nếu thấy bất kì đoạn nhạc, hay ô nhịp nào xuất hiện gây khó khăn cho mình, tách riêng chúng ra và tập từng tay riêng lẻ, sau đó ghép 2 tay lại sớm nhất khi có thể.

-         Học sinh hãy học từng chi tiết của sự chuyển động tương ứng với từng nốt hoặc hợp âm thật chắc chắn và rành mạch, và cố gắng học thuộc lòng tác phẩm bằng cách nhắm mắt lại hoặc tắt đèn và chơi từng đoạn. Tiếp tục tập trung theo cách này đến khi cảm thấy có thể đàn một cách trơn tru.

-         Tập luyện với phương pháp tương tự cho những đoạn còn lại, chắc chắn mình đã tập một cách chính xác và chắc chắn tác phẩm, không được tập hấp tấp, cẩu thả, nếu không học sinh sẽ mất thời gian nhiều hơn. Một lưu ý khác nữa, không nên lúc nào cũng tập từ bắt đầu tác phẩm vì như vậy bạn sẽ tạo ra sự chênh lệch trong việc “học” tác phẩm, phần đầu bạn sẽ rất rành rọt,  nhưng những phần còn lại sẽ không được như vậy. Chọn tập đoạn nào trước hòan tòan do mình quyết định.  Học sinh có thể chọn một đoạn khó gần cuối tác phẩm tập trước và tập ngược trở lại phần đầu. Mỗi đoạn cần được tập một cách khác nhau, nhưng dù điểm bắt đầu ở đâu, hãy chắc rằng mình đã sắp xếp được số ngón hợp lý cho nó.

4.     Làm việc với máy đánh (gõ) nhịp:

-         Học sinh trong khi bắt đầu tập một tác phẩm mới, hãy bắt đầu phân tích nhịp, tiết tấu của từng đoạn nhạc. Sau khi bài đàn khá trôi chảy và hoàn chỉnh, nên luyện tập với máy đánh nhịp và đa số các piano điện đều có chức năng này. Đối với nhiều học sinh, việc làm này rất tẻ nhạt, thậm chí gây khó chịu vì chơi nhạc một cách “cứng nhắc” như vậy sẽ làm mất đi phần hồn của tác phẩm. Đầu tiên học sinh sẽ có cảm giác muốn ném chiếc máy đánh nhịp ra khỏi cửa sổ. Nhưng càng tập, học sinh sẽ càng ngạc nhiên với khả năng giữ vững nhịp cho mình, và qua đó sẽ cải thiện trình độ của bạn rất nhiều. Để máy đánh nhịp ở tốc độ chậm, chỉ tăng tempo khi đã có thể chơi đúng với nhịp trước đó. Ngoài ra, chỉ nên tập một vài lần với máy để điều chỉnh nhịp của cả bài, không nên lúc nào cũng đàn với máy sẽ tạo ra sự máy móc cho tác phẩm.

-         Chú trọng từng độ dài của nốt trong từng phần, tập kỹ từng đoạn nhạc và đảm bảo rằng tốc độ, giai điệu được thể hiện đúng. Bước này thực ra là để củng cố lại phần học nốt. Khi luyện tập cùng máy đánh nhịp, luôn nhớ giữ tốc độ ở mức độ chậm, tập luyện với từng phân đoạn ngắn. Mục đích cuối cùng là giúp học sinh luôn luôn có nhịp trong người, và sau này với những xử lý khác của tác phẩm học sinh vẫn luôn giữ vững nhịp mà không bị chi phối bởi những kỹ thuật khác.     

5.     Xử lý các chi tiết ghi trong tác phẩm:

-         Đảm bảo trường độ nốt:         

Học sinh nên đảm bảo độ dài chuẩn xác của mỗi nốt. Điều này tưởng như không cần thiết, tuy nhiên, các học sinh sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng, với một tác phẩm với từng nốt được vang lên đúng và đủ trường độ, âm thanh sẽ hay hơn nhiều. Học sinh nên chú ý với những nốt ngân dài. Ví dụ như âm bass cần được ngân đủ trường độ 4 nhịp, bất kể những nốt khác của tay trái khó chơi như thế nào, kể cả nếu bạn cần thay đổi số ngón tay để có thể đàn được một cách trơn tru và đúng đắn. Không bao giờ được phép bỏ nốt bass ra để tập trung đánh những nốt còn lại của khuôn nhạc. Lời khuyên này dành cho tất cả các nốt trong một tác phẩm, bất kể độ dài ngắn khác nhau như thế nào. Thả nốt ra quá sớm hoặc giữ lại quá lâu sẽ ảnh hưởng đến cấu trúc bài nhạc, khiến chúng “dày” hơn hoặc “mỏng” hơn điều mà nhạc sĩ muốn.

-         Đánh dấu sắc thái:

Với lần đầu tập luyện, từng nốt cần được đánh thật mạnh để chắc rằng chúng ta phát hiện được các lỗi xuất hiện trong lúc tập. Nhưng khi đàn đã khá trôi chảy nên chú ý đàn theo sắc thái ghi trong tác phẩm.

-         Sự thay đổi tốc độ:

Học sinh nên chú ý tốc độ thay đổi trong tác phẩm, giáo viênnên tham khảo thêm sách từ điển âm nhạc, trong đó họ có ghi đầy đủ các kí hiệu về sắc thái, thay đổi tốc độ… để từ đó hướng dẫn học sinh có thể đánh một cách chính xác hơn. 

-         Những thuật ngữ khác:

Có rất nhiều thuật ngữ khác có thể xuất hiện trong một bản nhạc. Thông thường chúng được viết bằng tiếng Ý, Đức và Anh. Sách từ điển bách khoa âm nhạc hoặc thuật ngữ âm nhạc sẽ liệt kê ra một số từ thông dụng. Khi bắt gặp một thuật ngữ mới, giáo viênbắt buộc phải tìm hiểu ý nghĩa của nó, không bao giờ được đoán, khi đó sẽ đàn và thể hiện được đúng ý đồ của tác giả.          

6.     Các nốt nhạc hoa mỹ:

Những nốt nhạc hoa mỹ luôn phải được xem xét và cân nhắc triệt để trong quá trình luyện tập tác phẩm mới. Các học sinh phải chắc chắn rằng sau khi tác phẩm được chơi với tốc độ nhanh thì các nốt hoa mỹ vẫn được đảm bảo. Mục đích của nốt hoa mỹ là để làm đẹp thêm bài nhạc và gây cuốn hút hơn hoặc để thể hiện kỹ thuật điêu luyện của người nghệ sĩ. Tuy nhiên không nên bỏ qua nhân tố quan trọng nhất về cách thể hiện, trình bày, biểu diễn độ nhấn nhá, mạnh nhẹ, tốc độ. Tuy vậy, tốt hơn là nên xóa bỏ những điều này ra khỏi tâm trí, tập trung hơn vào việc tạo ra những giai điệu du dương và mang lại hiệu quả “thưởng thức” cho người nghe.

Nếu nhìn từ khía cạnh chơi nhạc, một nốt đàn “đúng” cần phải được thể hiện hoàn chỉnh trước khi tạo cho nó “vẻ đẹp”. Một sai lầm lớn của nhiều học sinh khi học piano là đọc lướt các dấu hoa mỹ mà không phân tích kỹ càng. Điều này sẽ khiến khi học sinh bắt đầu tập trên đàn, các dấu nhạc này sẽ mất đi tính hoa mỹ và trở nên “thô kệch”. Phân tích kỹ những nốt nào mình muốn đánh, tách biệt các dấu nhạc hoa mỹ với nhau và tập theo sắc thái từng phân đoạn trước khi thử ghép tất cả lại với nhau. Chơi từng nốt chậm rãi và chắc chắn, chú ý vào ngón bắt đầu và kết thúc của nốt hoa mỹ, vì một bắt đầu tốt sẽ dẫn đến một kết thúc hoàn hảo, và dĩ nhiên những nốt nhạc bên trong cũng sẽ “nương” theo và trở nên hay hơn.  

7.  Đọc kỹ các tài liệu đính kèm (nếu có):

Một số tác phẩm có các tài liệu đính kèm để giới thiệu hoàn cảnh sáng tác hay thân thế sự nghiệp của tác giả, những thông tin này luôn luôn có ích cho việc xử lý tác phẩm và giúp cho học sinh “tiếp cận” tác phẩm dễ dàng hơn. Tuy nhiên, để giúp ích thực sự cho bạn, những tài liệu này cần đảm bảo tính chính xác. Trên thực tế, những tài liệu được viết bởi chính tác giả của tác phẩm đó là tốt nhất. Đôi khi nên tham khảo chéo cùng một tư liệu được viết bởi 2 người khác nhau.

Ví dụ: cách sử dụng Rubato được viết bởi 2 nhà soạn nhạc nổi tiếng: Mozart và Chopin. Mozart viết rằng: “Tay phải chơi với tốc độ linh động (rubato) trong suốt quãng nhịp khoan thai thì tay trái bắt buộc phải chơi với một nhịp chặt chẽ”. Nhưng Chopin lại khuyên những học trò của mình là : “ Tay trái chính là chỉ huy của dàn nhạc”. Mặc dù cùng diễn tả một khái niệm, nhưng những phát biểu trên không hoàn toàn đồng nhất. Nhạc trưởng của dàn nhạc, đôi khi không cần giữ một tốc độ cứng nhắc, còn Mozart thì lại nói bắt buộc phải giữ đúng nhịp. Điều này cho thấy, để có một cái nhìn tổng quát về một tác phẩm thông qua các tài liệu đính kèm, cần tìm hiểu kỹ lưỡng và kiểm tra tính đúng đắn của tư liệu.            

8.  Hình thức âm nhạc:         

Khi tập một tác phẩm mới học sinh nên phân tích cấu trúc của tác phẩm để có thể hiểu rõ và học thuộc tác phẩm nhanh hơn. Âm nhạc không giống như văn học, một từ ngữ trong một tác phẩm văn học bản thân chúng đã thể hiện một ý nghĩa nào đó, qua đó cho phép chúng được đặt vào một ngữ cảnh thích hợp. Nhưng trái lại, âm nhạc không có nghĩa cụ thể, dù chúng có được đặt vào một đoạn, một câu nhạc.

 Trong khi biểu diễn tác phẩm, âm nhạc chỉ tồn tại trong từng khoảnh khắc nhất định. Chúng ta có thể quan sát một bức tranh, từng chi tiết được thể hiện trên đó một cách dễ dàng, hoặc quan sát tổng thể và nhận ra nét đẹp của nó. Âm nhạc lại không như vậy, mọi thứ phải luôn được trình diễn thật hoàn hảo. Không có cách gì có thể quay lại xem xét hoặc sửa đổi một câu nhạc vừa được biểu diễn. Vì thế, bắt buộc mọi “nhân tố” âm nhạc phải được cân nhắc, xem xét và chỉnh sửa cho thật hoàn chỉnh.

Ngoài ra còn có một số cách để phân biệt ra hình thức âm nhạc của một tác phẩm. Đôi khi tác giả đặt tên cho tác phẩm của họ, chúng ta đôi khi ngay lập tức nhận ra “hướng” của bản nhạc đó. Ví dụ như: valse, berceuse (khúc hát ru), barcarolle (khúc hát chèo thuyền), scherzo (một câu chuyện đùa), nocturnes (một “đêm” nên thơ)... Từ điển âm nhạc là nguồn để tra cứu những thông tin trên. Mặt khác, đối với những tác phẩm không tên, học sinh có thể dựa vào điệu nhạc của tác phẩm và tưởng tượng hình tượng âm nhạc theo ý riêng của mình để thể hiện phong thái nhạc tốt nhất.

9.  Nghe:

-    Nghe là một việc có thể nói là quan trọng nhất, quyết định sự thành công khi thể hiện một tác phẩm. Mục đích của việc nghe lại quá trình tập luyện của bản thân là cách tốt nhất để khắc phục rất nhiều lỗi mà ta có thể bỏ qua. Để nghe lại những gì đã đàn, học sinh chỉ cần chuẩn bị một chiếc máy nghe nhạc hoặc máy ghi âm. Tuy nhiên, chất lượng thu phải tốt, điều đó sẽ giúp học sinh phát hiện ra những lỗi nhỏ nhất.

-    Học sinh luôn kiểm tra bằng cách dò từng nốt nhạc trên bản nhạc khi nghe để tìm ra lỗi cần sửa chữa và đánh dấu ngay vào bài. Học sinh đừng nên ngại nghe một bản trình diễn quá tệ của mình, điều đó sẽ giúp bạn trở thành một pianist chuyên nghiệp. 

      10.  Những yếu tố quan trọng của giai điệu và hòa âm:

Tìm kiếm những đường nét giai điệu “ẩn” (nằm ở tay trái, hay nằm ở giữa các bè…). Chú ý đến sự thay đổi hòa âm trong tác phẩm (thay đổi dấu hóa, giọng…). Đôi khi bản nhạc không thể hiện ra những yếu tố này một cách rõ ràng, nhiệm vụ của học sinh chính là tìm ra những yếu tố đó và kết hợp với những cái “thấy” được để phô diễn dẫn đến hoàn thiện tác phẩm hay hơn.

      11.  Hoàn chỉnh câu nhạc:

Câu nhạc phải được xác định và trau chuốt sau khi vấn đề kỹ thuật đã được giải quyết. Chú ý giai điệu đi lên xuống và đường đi của câu nhạc một cách cẩn thận. Ngoài ra, nên chú ý những đoạn ở cuối câu nhạc, cuối đoạn… để “thở”; một số nốt nhạc phải được làm nổi bật trong bài (“định vị” nốt)…

Một điều khác nữa là, học sinh nên trung thành với nhịp mà tác giả ghi trong bài, không lẫn lộn các nhịp với nhau, làm rõ đầu nhịp khi luyện tập, nhất là những đoạn nhanh. 

12.  Hoàn chỉnh tốc độ:

“Kỹ năng tốc độ” thường được sử dụng để nói về những tay lái moto, cũng tương tự như với học sinh. Tốc độ mà những nghệ sỹ chuyên nghiệp thường chọn để trình diễn một tác phẩm nào đó thường là nguồn tư liệu để những người khác chọn là cái đích của mình. Nhưng để đạt được tốc độ đó, những nghệ sĩ chuyên nghiệp đã phải luyện tập trong rất nhiều năm và bỏ ra rất nhiều công sức. Với một số người, khi cố gắng đàn quá nhanh, những tiểu tiết bị bỏ qua, thậm chí không xuất hiện trong phần trình diễn, chính điều đó khiến cho tác phẩm không thể đạt đến độ hoàn hảo tuyệt đối.

Tốc độ, theo một nghĩa nào đó có vẻ rất hấp dẫn. Tuy nhiên, không phải lúc nào nó cũng mang đến sự hài lòng cho người nghe. Nghệ sĩ Claudio Arrau, thường sử dụng tốc độ ở một mức chậm “bất thường”, tuy nhiên, bằng cách chú trọng vào tính cách và định hình thật kỹ từng nốt nhạc, ông hoàn toàn thể hiện được phần hồn, sự tinh túy của tác phẩm mà không cần chú trọng quá vào tốc độ. Vì vậy, hãy cẩn thận với những gì mà mình dự định làm với tốc độ của tác phẩm.  

 

KẾT LUẬN

 

Với những phương pháp trên nhằm trang bị một số kỹ năng cơ bản và cần thiết giúp cho học sinh, sinh viên piano có thể dễ dàng xử lý một tác phẩm mới, ý thức được công việc của mình trong quá trình học tập, nhờ đó giúp cho giảng viên chuyên môn có thể dễ dàng hiểu hơn về khả năng và nhạc cảm của từng học sinh để có thể chọn chương trình phù hợp. Và mong muốn của tôi là trong tương lai gần, việc tập đàn sẽ trở thành một niềm yêu thích đối với bất kỳ học viên nào, bởi vì giống như việc khám phá những điều mới mẻ, ai cũng có thể có được kết quả mỹ mãn nếu có phương pháp đúng và lòng say mê.  

Xem thêm khóa học đàn Piano tại Trường Việt Thương Music

ShareShareShareShare



Khu vực Chia sẻ kinh nghiệm

Hiện tại chưa có cảm nhận nào. Hãy là người đầu tiên viết cảm nhận cho sản phẩm này
Thương hiệu